Zbiorniki sprężonego powietrza - dobór, montaż, osprzęt

    Zbiornik ciśnieniowy to najtańszy element sprężarkowni, a jednocześnie jeden z najczęściej dobieranych na wyczucie. Zbiornik powietrza o właściwej pojemności stabilizuje ciśnienie w sieci, przejmuje szczyty poboru, ogranicza liczbę załączeń sprężarki i wytrąca pierwszą porcję kondensatu, zanim powietrze wejdzie do osuszacza. Dobieramy, dostarczamy i montujemy zbiorniki pneumatyczne razem z osprzętem, także jako uzupełnienie instalacji już pracującej.

    Po co instalacji zbiornik

    Sprężarka wytwarza powietrze w tempie, jakie pozwala jej silnik i sterowanie, a zakład pobiera je nierówno, w rytmie maszyn i zmian. Zbiornik jest buforem, który te dwa światy rozdziela. Bez niego każda zmiana poboru natychmiast przekłada się na pracę sprężarki i na ciśnienie u odbiorników.

    Bufor na szczyty poboru

    Zbiornik magazynuje powietrze i oddaje je w momencie, gdy zakład potrzebuje go więcej, niż sprężarka jest w stanie wytworzyć w tej chwili. Dzięki temu krótkie szczyty, na przykład jednoczesny start kilku maszyn albo seria wydmuchów, nie kończą się spadkiem ciśnienia w całej hali.

    Stabilizacja ciśnienia

    Im większa objętość powietrza w układzie, tym łagodniej zmienia się ciśnienie przy zmianie poboru. Stabilne ciśnienie oznacza powtarzalną pracę siłowników i narzędzi oraz mniejsze ryzyko braków jakościowych wynikających ze zmiennej siły docisku czy niedomkniętego zaworu.

    Mniej cykli start-stop

    Sprężarka bez buforu załącza się i wyłącza bardzo często, a każde załączenie to udar prądowy, obciążenie silnika, stycznika i zaworu wlotowego. Zbiornik wydłuża czas między cyklami, co bezpośrednio przekłada się na mniejszą liczbę awarii i dłuższą żywotność maszyny.

    Wstępne wytrącanie kondensatu

    Powietrze wchodzi do zbiornika gorące i nasycone wilgocią, a w dużej objętości zwalnia i schładza się, więc część wody wykrapla się już tutaj. Osuszacz i filtry za zbiornikiem dostają mniej wilgoci, pracują spokojniej i rzadziej wymagają obsługi.

    Jak dobrać pojemność zbiornika

    Dobór pojemności to kompromis między miejscem w sprężarkowni, ceną i komfortem pracy instalacji. Zbyt mały zbiornik widać od razu: sprężarka przełącza się bardzo często, a ciśnienie skacze przy każdym większym rozbiorze. Zbyt duży nie szkodzi technicznie, tylko zajmuje miejsce i podnosi koszt inwestycji.

    • Praktyczna reguła doboru

      Punktem wyjścia jest orientacyjnie 6 do 10 litrów pojemności zbiornika na każdy litr na sekundę wydajności sprężarki. Dla maszyny dającej około 50 l/s wychodzi więc zakres od 300 do 500 litrów. To reguła przybliżona, ale w praktyce dobrze pokazuje rząd wielkości i od razu ujawnia sytuacje, w których do dużej sprężarki podwieszono stanowczo zbyt mały zbiornik.

    • Kiedy iść w górę zakresu

      Bliżej 10 litrów na l/s i wyżej warto celować w zakładach z dużymi wahaniami poboru: przy wydmuchach, dmuchawkach do czyszczenia, pracy cyklicznej w rytmie prasy albo automatu pakującego. Podobnie przy sprężarce o regulacji skokowej, czyli klasycznym trybie obciążenie i bieg jałowy, gdzie większy bufor bezpośrednio zmniejsza liczbę przełączeń w ciągu godziny.

    • Kiedy wystarczy mniej

      Sprężarka z falownikiem sama nadąża za zmianą poboru, dlatego zbiornik może być mniejszy i pełni głównie funkcję wygładzania oraz separacji kondensatu. Mniejszy bufor bywa też uzasadniony przy stałym, równym poborze przez całą zmianę, gdy maszyna praktycznie nie schodzi z obciążenia.

    • Typowe pojemności katalogowe

      W praktyce dobieramy z szeregu 270, 500, 900, 1000 i 2000 litrów. Przy większych instalacjach częściej opłaca się rozdzielić objętość na zbiornik główny w sprężarkowni i dodatkowy zbiornik przy odbiorniku o dużym chwilowym zapotrzebowaniu, niż stawiać jeden bardzo duży zbiornik na początku sieci.

    • Czego reguła nie zastąpi

      Ostatecznie liczy się profil poboru, a nie tabliczka silnika. Jeżeli nie wiadomo, jak zakład naprawdę zużywa powietrze, warto zacząć od pomiaru czasu pracy sprężarki pod obciążeniem oraz przebiegu ciśnienia w sieci. Taki pomiar pokazuje też, czy problem ze spadkami ciśnienia rozwiąże zbiornik, czy raczej zbyt mała średnica rurociągu.

    Zbiornik pionowy czy poziomy, ocynkowany czy malowany

    Poza pojemnością trzeba rozstrzygnąć trzy rzeczy: ustawienie, zabezpieczenie wnętrza i ciśnienie dopuszczalne. Każda z nich wpływa na trwałość zbiornika i na wygodę eksploatacji bardziej, niż się zwykle zakłada przy zakupie.

    Pionowy czy poziomy

    Zbiornik pionowy zajmuje wyraźnie mniej powierzchni podłogi i jest naturalnym wyborem w ciasnej sprężarkowni, a odprowadzenie kondensatu z dna działa w nim bardzo dobrze. Zbiornik poziomy jest niższy, łatwiejszy w transporcie i w obsłudze osprzętu, często wchodzi tam, gdzie brakuje wysokości albo gdzie ma stanowić podstawę pod agregat. Z punktu widzenia działania instalacji oba warianty są równoważne, decyduje miejsce, dostęp serwisowy i sposób wpięcia rurociągu.

    Ocynkowany czy malowany

    Zbiornik malowany od wewnątrz jest tańszy i wystarcza tam, gdzie kondensat jest odprowadzany systematycznie, a zbiornik pracuje w ogrzewanym pomieszczeniu. Ocynkowanie wewnętrzne znacznie lepiej znosi stały kontakt z wodą, dlatego wybieramy je przy instalacjach bez osuszacza, przy pracy sezonowej z długimi przestojami, w wilgotnych pomieszczeniach oraz wszędzie tam, gdzie zbiornik ma stać na zewnątrz lub w nieogrzewanej hali. Różnica w cenie zwraca się w postaci braku korozji dna, które w praktyce jest najczęstszą przyczyną wycofania zbiornika z eksploatacji.

    Ciśnienie robocze 11 i 16 bar

    Standardem dla zakładowych instalacji na 6 do 8 bar są zbiorniki na 11 bar i w większości przypadków to właściwy wybór. Wersje na 16 bar stosuje się przy instalacjach pracujących z wyższym ciśnieniem, na przykład przy formowaniu, wybranych procesach technologicznych albo tam, gdzie zbiornik ma buforować powietrze przed reduktorem obniżającym ciśnienie do sieci. Zbiornik zawsze musi mieć ciśnienie dopuszczalne wyższe niż maksymalne ciśnienie, jakie może wytworzyć sprężarka.

    Osprzęt zbiornika

    Zbiornik bez kompletnego i sprawnego osprzętu nie jest gotowy do pracy. To jednocześnie ta część, którą najłatwiej zaniedbać w eksploatacji, bo działa bezobsługowo do momentu, w którym przestaje działać.

    Zawór bezpieczeństwa

    Dobrany do ciśnienia dopuszczalnego zbiornika i do wydajności sprężarki. To element, którego nie wolno zaślepiać ani zastępować zaworem o innej nastawie, a jego działanie sprawdzamy przy każdym przeglądzie sprężarkowni.

    Manometr

    Czytelny wskaźnik ciśnienia w zbiorniku, najlepiej z zaznaczonym zakresem pracy. Pozwala od razu ocenić, czy spadek ciśnienia u odbiornika bierze się z pracy sprężarki, czy powstaje dalej w instalacji.

    Automatyczny spust kondensatu

    Zdecydowanie zalecamy spust elektroniczny lub pływakowy zamiast ręcznego zaworka, o którym zwykle nikt nie pamięta. Spust automatyczny odprowadza wodę bez strat powietrza i chroni dno zbiornika przed korozją, a instalację przed wodą w rurociągu.

    Przyłącza i wpięcie

    Zbiornik dobieramy razem z przyłączami: wejście od sprężarki, wyjście do osuszacza i sieci, gniazda pod manometr, zawór bezpieczeństwa i spust, w razie potrzeby przyłącze pod czujnik ciśnienia sterowania. Rozstaw i średnice przyłączy ustalamy pod istniejący rurociąg, żeby uniknąć zwężeń i zbędnych kolan.

    Formalności wokół zbiornika ciśnieniowego

    Zbiorniki sprężonego powietrza są urządzeniami ciśnieniowymi i podlegają przepisom o urządzeniach ciśnieniowych. Oznacza to, że przed dopuszczeniem do eksploatacji zbiornik jest zgłaszany do odbioru, a później podlega badaniom okresowym w terminach wynikających z przepisów i z parametrów pracy. Obowiązki te leżą po stronie użytkownika jako eksploatującego urządzenie i nie przenosimy ich na siebie.

    Naszą rolą jest dostarczyć zbiornik wraz z kompletem dokumentacji producenta potrzebnej do rejestracji oraz z danymi o sposobie wpięcia w instalację, ustawieniu i osprzęcie. Podpowiadamy również, o co zapytać przed odbiorem i jak przygotować miejsce ustawienia, żeby zbiornik był dostępny do obsługi i do badań.

    W praktyce najwięcej opóźnień bierze się z drobiazgów: brakującej dokumentacji zbiornika z drugiej ręki, zaworu bezpieczeństwa o nastawie niedopasowanej do zbiornika albo ustawienia w miejscu, do którego nie da się sensownie podejść. Dlatego te rzeczy ustalamy na etapie doboru, a nie po dostawie.

    Nasza oferta

    Zaczynamy od doboru zbiornika do konkretnej instalacji: sprawdzamy wydajność i sposób regulacji sprężarki, charakter poboru w zakładzie, dostępne miejsce oraz stan rurociągu. Dopiero na tej podstawie proponujemy pojemność, ustawienie, ciśnienie dopuszczalne i zakres osprzętu.

    Zbiornik dostarczamy razem z nową sprężarką Hertz Kompressoren, kiedy klient kupuje całą sprężarkownię, albo osobno jako uzupełnienie instalacji, która już pracuje. Wykonujemy montaż, wpięcie w rurociąg, podłączenie spustu kondensatu i sprawdzenie szczelności połączeń, a przy okazji wizyty robimy przegląd całej sprężarkowni: ciśnienia, filtracji, osuszacza i punktów, w których uchodzi powietrze.

    Zobacz też sprzedaż kompresorów, modernizację instalacji sprężonego powietrza, projektowanie i montaż instalacji sprężonego powietrza oraz przewodnik sprężarki śrubowe.

    Zbiorniki sprężonego powietrza - FAQ

    Najczęstsze pytania o dobór pojemności, ustawienie i formalności.

    Sprężarka śrubowa 15 kW daje orientacyjnie 35 do 45 l/s, więc z reguły 6 do 10 litrów na l/s wychodzi zakres około 270 do 500 litrów. Przy równym poborze i maszynie z falownikiem zwykle wystarczy 270 litrów, a przy pracy cyklicznej, wydmuchach albo regulacji skokowej lepiej postawić 500 litrów. Ostateczną pojemność ustalamy po sprawdzeniu, jak zmienia się pobór w ciągu zmiany.

    Technicznie oba pracują tak samo, różnica jest praktyczna. Pionowy zabiera mniej miejsca na podłodze i lepiej sprawdza się w ciasnej sprężarkowni. Poziomy jest niższy, wygodniejszy w obsłudze osprzętu i łatwiejszy do wstawienia tam, gdzie brakuje wysokości. Wybór podpowiadamy po obejrzeniu pomieszczenia i przebiegu rurociągu.

    Przy spuście ręcznym co najmniej raz na dobę pracy, a w wilgotnych miesiącach częściej, bo ilość wody zależy od temperatury i wilgotności zasysanego powietrza. Dlatego standardowo montujemy spust automatyczny, który odprowadza kondensat cyklicznie bez udziału obsługi. Woda stojąca w zbiorniku to korozja dna i mokre powietrze w instalacji.

    Zbiorniki sprężonego powietrza są urządzeniami ciśnieniowymi i podlegają przepisom o urządzeniach ciśnieniowych, a zgłoszenie do odbioru oraz późniejsze badania są obowiązkiem użytkownika jako eksploatującego. My dostarczamy zbiornik z kompletem dokumentacji producenta potrzebnej do rejestracji oraz z danymi technicznymi instalacji, natomiast sam odbiór prowadzi właściwy organ po stronie użytkownika.

    Kwot nie podajemy w oderwaniu od instalacji, bo wycena zależy od kilku czynników: pojemności, ciśnienia dopuszczalnego 11 albo 16 bar, wersji pionowej lub poziomej, zabezpieczenia wewnętrznego przez ocynk albo malowanie, zakresu osprzętu oraz tego, czy potrzebny jest montaż i wpięcie w istniejący rurociąg. Po krótkiej rozmowie o instalacji przygotowujemy konkretną ofertę.

    Tak i bardzo często jest to najtańszy sposób na poprawę stabilności ciśnienia. Drugi zbiornik można wpiąć równolegle w sprężarkowni albo postawić lokalnie przy odbiorniku o dużym chwilowym zapotrzebowaniu, co odciąża całą sieć. Trzeba tylko zadbać o właściwe przyłącza, osprzęt nowego zbiornika i jego dokumentację, dokładnie tak jak przy zbiorniku pierwszym.

    Potrzebujesz serwisu lub części zamiennych?

    Nasz zespół doradzi optymalne rozwiązanie i wyśle wycenę tego samego dnia.

    Dobierzemy zbiornik do Twojej instalacji

    Podaj moc i typ sprężarki oraz charakter pracy zakładu - zaproponujemy pojemność, wersję zbiornika i zakres osprzętu, a w razie potrzeby zajmiemy się montażem.

    Kontakt

    Potrzebujesz przeglądu, remontu lub wynajmu? Wypełnij formularz - odpowiemy w ciągu 24 h.

    Wyślij zapytanie

    0/2000

    Znajdź nas na mapie

    ul. Słowackiego 201, 26-600 Radom